Werkgroepleden
Dr. C. (Carolien) Lucas, (voorzitter)
Dr. F. (Frank) Gommans, (secretaris)
Dr. B. (Bas) Bekkers, (lid)
M. (Marjan) Aertsen-van der Kuip, (lid VS)
Dr. K. (Kirsten) Boerlage-van Dijk, (lid)
Drs. J. (Jenifer) Coster, (lid)
J. (Judith) van der Laken-van Beusekom, (lid VS)
Drs. N. (Nicole) Uszko-Lencer, (lid)
Drs. Y. (Yannick) Out, (lid AIOS)
M. (Marinthe) Harrewijn, (lid AIOS)
Drs. M. (Milou) Pentinga, (lid)
M. (Mariel) Kok, (lid HA/kaderarts PZ)
Werkgroep Palliatieve Zorg
Onze patiënten met gevorderd hartfalen hebben een grote symptoomlast, waarbij niet alleen sprake is van dyspnoe of moeheid maar ook angst, pijn, somberheid en zorgen over de toekomst een rol kunnen spelen. Vroegtijdig aandacht voor goede palliatieve zorgverlening is ook binnen de cardiologie van grote meerwaarde.
Palliatieve zorg is zorg die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid, door het voorkomen en verlichten van lijden, door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van problemen van fysieke, psychische, sociale en spirituele aard. Zowel algemene palliatieve zorg als nadien terminaal palliatieve zorg verdienen meer aandacht. In Nederland wordt van alle zorgverleners verwacht dat zij generalistische palliatieve zorg kunnen bieden, zo nodig met ondersteuning van gespecialiseerde palliatieve zorgverleners (Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland, IKNL/ Palliactief, 2017).
Uit een survey, gehouden in 2022, onder cardiologische zorgverleners (cardiologen (i.o.), verpleegkundig specialisten en physician assistants) blijkt dat nog maar een beperkt aantal cardiologen zich actief bezighoudt palliatieve zorgverlening. Hoewel het belang ervan wordt erkend, blijken gebrek aan tijd, kennis en ervaring belangrijke belemmeringen in de dagelijkse praktijk en is er behoefte aan onderwijs en aan meer tijd voor de patiënt.
In 2021 is de werkgroep Palliatieve Zorg opgericht door een aantal enthousiaste cardiologen, een verpleegkundig specialist en een huisarts. De werkgroep heeft als doel knelpunten in de palliatieve cardiologische zorg te inventariseren, de aandacht voor tijdige inzet van palliatieve zorg te vergroten en de transmurale afstemming te verbeteren. Naast landelijke en regionale nascholingen organiseert de werkgroep de CVOI-cursus Palliatieve Zorg. Daarnaast zet de werkgroep zich ervoor in om palliatieve zorg een vaste plaats te geven binnen de opleiding tot cardioloog.
Een gebrek aan tijd en passende bekostiging vormde lange tijd een belemmering voor goede palliatieve zorgverlening. Sinds 2024 is er een betaaltitel beschikbaar voor proactieve zorgplanning binnen de medisch-specialistische zorg, waaronder de cardiologie. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet worden voldaan aan de voorwaarden zoals beschreven in de Handreiking OZP Proactieve Zorgplanning MSZ. Inmiddels maken meerdere ziekenhuizen gebruik van deze regeling. De werkgroep stimuleert de implementatie en ondersteunt de verspreiding van kennis hierover en ervaringen hiermee.
Palliatieve zorg is bij uitstek multidisciplinair en vraagt om goede samenwerking tussen zorgprofessionals, zowel binnen als buiten het ziekenhuis. Een goede afstemming met de eerste lijn is essentieel, met name wanneer de zorg in de laatste levensfase wordt overgedragen aan de huisarts. Daarom werkt de werkgroep nauw samen met het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), NVVC CONNECT, de Nederlandse Vereniging voor Hart- en Vaatverpleegkundigen (NVHVV) en Deltaplan Hartfalen. Daarnaast wordt actief samengewerkt met andere NVVC-werkgroepen, waaronder Hartfalen en Geriatrische Cardiologie.
De werkgroep neemt deel aan specialisme-overstijgende overlegstructuren, waaronder die van de KNMG en de Federatie Medisch Specialisten (FMS). Daarnaast levert zij een actieve bijdrage aan de ontwikkeling, beoordeling en actualisatie van richtlijnen op het gebied van palliatieve zorg. Een recent voorbeeld is de herziening van de richtlijn Palliatieve zorg bij hartfalen (NYHA-klasse III en IV), oorspronkelijk gepubliceerd in 2018. Deze actualisatie stond onder voorzitterschap van twee werkgroepleden en werd ondersteund door meerdere andere leden.
Het Integraal Zorgakkoord (2022) heeft als doel de zorg ook in de toekomst toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden, onder meer door het bevorderen van passende zorg. Palliatieve zorg sluit hier naadloos op aan. Tijdige inzet van palliatieve zorg verbetert niet alleen de kwaliteit van leven en de kwaliteit van de laatste levensfase, maar draagt waarschijnlijk ook bij aan doelmatige zorg door het verminderen van onnodige ziekenhuisopnames, verwijzingen en behandelingen.
Goede palliatieve zorg is een integraal onderdeel van goede cardiologische zorg.
Werkgroep Palliatieve zorg (Alleen voor leden van deze werkgroep)
Disclaimer
Nederlandse Vereniging voor Cardiologie | Copyright © 2025 NVVC
Volg ons op
Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.
Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.
Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.
Deze cookies worden gebruikt om statistieken te meten over het gebruik van de website (bijvoorbeeld via Google Analytics, Siteimprove of Matomo) en voor externe videodiensten zoals YouTube of Vimeo. Hiervoor maken wij gebruik van diensten van derde partijen. Deze cookies worden alleen geplaatst na jouw toestemming.
Jouw keuze aanpassen? Dat kan op elk moment via de cookie-instellingen in de footer.